RUSAL, modern şehir içi ulaşım için alüminyum çözümleri geliştiriyor

Şehirler bir yandan toplu taşıma filolarını yenileyip elektrikli ulaşım sistemlerine geçiş yaparken, diğer yandan enerji tüketimini, işletme maliyetlerini ve ulaşımın çevreye olan etkisini azaltacak çözümler arıyor.
 
Alüminyum üreticilerinden RUSAL; araç ağırlığını hafifleten, enerji verimliliğini artıran ve geri dönüşüm imkanlarını genişleten alüminyumu şehirlerdeki büyük dönüşümü destekleyecek en kritik malzemelerden biri olarak görüyor.
 
Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) verilerine göre küresel elektrikli otobüs satışları, 2025 yılında yıllık %12 artışla yaklaşık 70 bin adede ulaştı. Avrupa Birliği'nde ise tamamen elektrikli modeller, yeni şehir içi otobüs satışlarının %55'inden fazlasını oluşturdu.
 
Bu dönüşüm Türkiye açısından ayrı bir önem taşıyor. Otobüs üretiminde Avrupa'da ilk sırada yer alan Türkiye, bölgenin en büyük ulaşım sanayisi merkezlerinden biri konumunu koruyor. Aynı zamanda ülke genelinde çevreye duyarlı ve sürdürülebilir bir ulaşım sistemi inşa ediliyor: Ulusal yol haritası, ulaşım sektöründe 2053 yılına kadar net sıfır emisyona ulaşmayı hedefliyor. Şehir ölçeğinde ise sürdürülebilir mobilite projeleri halihazırda hayata geçiriliyor. Örneğin Gaziantep'te yürütülen ilgili program, elektrikli otobüs tedariki ve şarj altyapısı da dahil olmak üzere sürdürülebilir ulaşım çözümlerinin geliştirilmesini kapsıyor.
 
Öte yandan şehir içi ulaşımın gelişimi yalnızca tamamen yeni teknolojilere dayanmıyor. Mevcut ulaşım çözümlerinin verimliliği, hareket için gereken enerji miktarını düşürerek de artırılabiliyor. Bunu sağlamanın en kestirme yollarından birini ise aracın kendi öz ağırlığını hafifletmek oluşturuyor.
 
Mühendislik çalışmaları, elektrikli araçların ağırlığı ile batarya sistemi ihtiyaçları arasındaki doğrudan ilişkiyi ortaya koyuyor. Yapılan bir çalışmada, bir elektrikli aracın ağırlığının 162 kg hafifletilmesi, sürüş menzilinden ödün vermeden batarya kapasitesini 3,3 kWh azaltmaya imkân tanıyor. Daha kompakt batarya ise yaklaşık 25 kg'lık ek bir hafifleme sağlayarak toplam ağırlık tasarrufunu 187 kg'a çıkarıyor.
 
Alüminyum, ağırlık azaltma hedefine ulaşmada öne çıkan malzemelerin başında geliyor. Düşük ağırlığı, yüksek mukavemeti, korozyon direnci ve karmaşık ekstrüzyon profillerinin üretimine uygunluğu sayesinde alüminyum; gövde ve taşıyıcı yapılarda, iç mekân elemanlarında ve diğer araç bileşenlerinde yaygın olarak kullanılabiliyor.
 
RUSAL, toplu taşıma araçlarında alüminyum çözümlerinin daha geniş ölçekte kullanılmasına yönelik potansiyeli yakından inceliyor. Çalışılan alanlardan biri de metro vagonlarındaki alüminyum oranını artırmanın işletmecilere sağlayacağı olası faydaların değerlendirilmesini kapsıyor. Şirketin öngörülerine göre, tasarıda alüminyumun daha yaygın tercih edilmesi tek bir metro vagonunun ağırlığını en az 2 ton, sekiz vagonlu bir trenin ağırlığını ise yaklaşık 16 ton azaltabiliyor. Düşük ağırlık, trenin işletimi sırasında elektrik tüketimini düşürmeye ve enerji altyapısına binen yükü hafifletmeye yardımcı oluyor.
 
Şirket aynı zamanda tramvaylar da dahil olmak üzere yolcu taşımacılığı araçlarında alüminyum kullanımını daha da artırma seçeneklerini değerlendiriyor. RUSAL tarafından üretilen alüminyum alaşımları daha önce "Lev" ve "Lvenok" kent içi tramvaylarının üretiminde de tercih edilmişti.
 
Alüminyumun şehir içi mobilitedeki kullanımına bir diğer örneği ise elektrikli nehir taşımacılığı oluşturuyor. Moskova'da alüminyumun yaygın olarak kullanıldığı elektrikli teknelerle halihazırda düzenli nehir taşımacılığı yapılıyor. Yapısal ağırlığın azaltılması elektrikli tekneler için kritik bir önem taşıyor; zira bu sayede batarya sisteminde depolanan enerji çok daha verimli kullanılabiliyor.
 
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan RUSAL IMETAL Satış Direktörü Roman Borisov şu ifadeleri kullandı "Günümüzde şehir içi ulaşımın gelişimi yalnızca elektrikli sistemlere geçişle sınırlı kalmıyor; mevcut çözümlerin verimliliğini artıracak yolların sürekli aranmasını da kapsıyor. Araç ağırlığının azaltılması da bu araçlardan biri. RUSAL olarak, alüminyumun daha yaygın kullanımının ulaşım üreticileri ve işletmecileri için nerede pratik faydalar sağlayabileceğini analiz ediyor, bu tür çözümlerin farklı yolcu taşıma araçlarında uygulanma potansiyelini değerlendiriyoruz. Güçlü yerli ulaşım sanayisi ve hızla gelişen elektrikli mobilite sektörüyle Türkiye için bu konu ayrı bir önem taşıyor."
 
Alüminyumun sağladığı bir diğer önemli avantaj ise geri dönüşüm döngüsüne katılabiliyor olması. Metalin yeniden eritilmesi, aynı miktarda birincil alüminyum üretimi için gereken enerjinin yalnızca %5'ine ihtiyaç duyuyor. Bu durum, malzemenin verimliliğini sadece kullanım aşamasında değil, tüm yaşam döngüsü perspektifinden değerlendirmeye imkân tanıyor.
 
Elektrikli mobilitenin gelişimi ve Türkiye'nin büyük ölçekli üretim altyapısı, hafif ve enerji verimli çözümlerin ulaşım sanayisinde daha fazla benimsenmesine zemin hazırlıyor. RUSAL, sahip olduğu uzmanlıkla gövde ve taşıyıcı yapılardan ulaşım sistemlerinin diğer unsurlarına kadar alüminyumun bütüncül kullanım fırsatlarını değerlendirmeye devam ediyor.