İş Dünyasında Işık Yanılsaması

Dünyanın önde gelen işveren markası araştırma ve danışmanlık şirketi Universum, 60’tan fazla ülkede işveren markasından sorumlu yöneticilerin katılımıyla gerçekleştirilen Employer Branding NOW 2026 araştırmasının Türkiye sonuçlarını açıkladı. Araştırma, şirketlerin yetenek yönetiminde büyük bir "kör noktaya" sahip olduğunu kanıtlıyor: Türkiye’deki her 10 şirketten 6’sı en büyük yetenek krizini "mavi ve gri yakalı" teknik kadrolarda yaşıyor.

Employer Branding NOW 2026

1988 yılında Stockholm’de kurulan Universum, dünya genelinde milyonlarca öğrenci ve profesyonelin beklentilerini analiz eden, işveren markası alanında veri temelli içgörü üreten bir araştırma şirketi. Employer Branding NOW ise bu büyük veri ekosisteminin bir parçası.  

Universum Türkiye Lideri Evrim Kuran; “Her yıl araştırmamızın Türkiye ve global karşılaştırmalarını merakla bekliyorum. Employer Branding NOW 2026 çıktılarına baktığımda kendime şu soruyu sordum: Şirketler yetenek kıtlığından (haklı biçimde) dert yanarken çözümü yanlış yerde arıyor olabilir mi? Rapora (ve uzun yıllara dayanan Türkiye yetenek pazarı verilerimize) göre Türkiye’de şirketler aynı anda iki şeyi söylüyor: “İşe alım çok zorlaştı.” “Doğru insanı bulamıyoruz.” Ama yine rapora göre aynı şirketler içerideki insanı hareket ettirmek, potansiyeli sistematik olarak keşfetmek ve kariyeri tasarlamak konusunda biraz daha çevik olmalılar.”

En Zor Bulunan Profil

Employer Branding NOW 2026 araştırmasına göre Türkiye’de en zor bulunan profil “skilled workers”. Yani teknik operatörler, ustalar, teknisyenler, üretim, bakım, saha becerisi olan çalışanlar. Bir başka deyişle süreci tasarlayan değil, süreci uygulayanlar.

Metodolojisiyle işveren markasının teorisine değil, pratiğine ayna tutan araştırma, şirketlerin 2026 vizyonunda "insan" odağının kritik bir sınav verdiğine işaret ediyor. Evrim Kuran araştırmanın verilerinin iş dünyasına önemli bir kritik sunduğuna dikkat çekerek; “Yani mesele ne lider ne strateji ne de ‘yıldız yetenek’. Mesele sistemi gerçekten çalıştıran insanlar. Strateji konuşan şirket, operasyonu yürütecek insan bulamıyor. Bu sadece bir işe alım problemi değil. Bu bir ekonomik sürdürülebilirlik problemi.

Şirketler kâğıt üzerinde büyük dönüşümler planlıyor ancak sahada o dönüşümü sırtlanacak çalışanı bulamıyor. Ölçmesi kolay olan 'sayıları' değerli sanmaya devam mı edeceğiz, yoksa gerçeğin karanlıkta kalan kısmına; yani tekniğe, emeğe ve sahaya cesaretle eğilecek miyiz? Çünkü anahtar tam da bakmadığımız o yerde bekliyor" dedi.

Anahtar Kaybolduğu Yerde Değil, Işığın Altında Aranıyor

Araştırma sonuçlarını da değerlendiren Universum Türkiye Lideri Evrim Kuran şirketlerin bir yol ayrımında olduğunu vurguladı:

"Yıllardır diplomalara, unvanlara ve parıltılı ofis profillerine odaklandık. Işığın altı daha aydınlık diye hep oraya baktık. Ancak Employer Branding NOW 2026 verileri bize gösteriyor ki; şirketler yetenek kıtlığından dert yanarken aslında anahtarı kaybettiği yerde değil, bakması kolay olan yerde arıyor. Sanırım artık anahtarı kaybettiğimiz yerde aramamızın zamanı geldi. Işığın altı daha aydınlık diye hep oraya baktık: Diplomalara, unvanlara, parlak profillere… Görmesi kolay olanı ölçtük, ölçmesi kolay olanı değerli sandık. Şimdi dönüp sormamız gerekiyor: Gerçeğin karanlıkta kalan kısmına cesaretle eğilecek miyiz? Çünkü anahtar orada, bakmadığımız yerde.”

Raporun Türkiye İçin Çizdiği 4 Kritik Tablo:

1. En Zor Bulunan Profil: Nitelikli Saha Gücü (%63)

Türkiye’deki işveren markası liderlerine göre en çok zorlanılan grup %63 ile "Skilled Workers" (teknisyenler, ustalar, saha operasyoncuları) oldu. Bu oran, Bilgi Teknolojileri profesyonellerinin (%49) ve beyaz yakalıların (%45) bile üzerinde yer alarak ilk sıraya yerleşti.

2. Yanlış Ölçümlüyoruz: Verimlilik Yerine Sayıya Odaklıyız

Şirketlerin "anahtarı neden bulamadığı" performans göstergelerinde (KPI) gizli. Türkiye’deki şirketler başarıyı ölçerken hâlâ en çok "Başvuru Sayısı"na (%61) bakıyor. İşe alımın kalitesi (Quality of Hire) ise %49 ile çok daha geride kalıyor. Niceliği niteliğin önünde tutan bu yaklaşım, yetenek açığını derinleştiriyor.

3. Çalışan Deneyimi "Bağlılık" Anketine Sıkışmış Durumda

Rapor, şirketlerin çalışan deneyimini ölçümleme yöntemlerindeki kısıtlılığı da ortaya koyuyor. Şirketlerin %65’i çalışan deneyimini sadece yıllık "Çalışan Bağlılığı" anketleri üzerinden takip ediyor. Çalışanların markayı başkalarına önerme oranı (NPS) ise sadece %46 oranında bir ölçümleme aracı olarak kullanılıyor.

4. 2026 Öncelikleri: Teknoloji ve İyi Olma Hali (Wellbeing)

Yöneticilerin %45’i önümüzdeki dönemin en büyük belirleyicisinin "Üretken Yapay Zeka ve Teknoloji" olduğunu söylerken; %39’u için "DEI (Çeşitlilik, Hakkaniyet ve Kapsayıcılık) ile Çalışan Zindeliği (Wellbeing)" en önemli öncelik. Ancak bütçe baskıları (%45), bu önceliklerin hayata geçirilmesindeki en büyük engel olarak duruyor.

Araştırmanın tamamına ulaşmak için info@evrimkuran.com adresine ulaşabilirsiniz.