Mete Atatüre, Uluslararası Hypatia Bilim ve İletişim Festivali'nde İzmirlilerle buluştu

Prof. Dr. Mete Atatüre, Hypatia Bilim platformunun kurucusu Nurcan Seven ve Bilkent Üniversitesi'nden Dr. Tufan Kıymaz ile "Kuantum Fiziği ve Teknolojilerinin Açtığı Felsefi Ufuklar" paneline katıldı. Ardından festival için farklı şehirlerden gelen katılımcılar ve İzmirli ziyaretçiler ile buluşup sorularını yanıtladı.

Özellikle İzmirlilerin programa ilgisi yoğundu. Katılımcılar arasında öğretmenler ve üniversiteye başlamaya hazırlanan öğrencilerin yanı sıra, çeşitli branşlarda görev alan bilim meraklıları da yer aldı.

Festivale Atatüre'nin duyurusundan görerek katılan pratisyen hekim Betül Özbenli, "Nasıl bir şeyle karşılaşacağımı bilmiyordum ama umduğumdan fazlasını buldum" dedi ve ekledi:

"Çok farklı disiplinlerden konuşmacılar, hocalar var. Fizik, sosyal bilimler, halk sağlığı gibi alanlarla çok bütüncül bir etkinlik. Kuantum fiziğini de çok yetkin birinden, çok hayatımıza dair ve herkese hitap eden bir şekilde dinledik. Bilimi topluma taşıyan bir paneldi."

"Felsefe bilimin dilidir"

Uluslararası Hypatia Bilim ve İletişim Festivali, sosyal bilimlerden gazeteciliğe, müzikten tiyatroya, felsefeden astronomiye pek çok farklı disiplinleri bir arada ele almayı ve halkın tüm bu alanlarla kurduğu ilişkiye dair yeni tartışmalar açmayı hedefliyor.

Analistlerin ve dinleyicilerin soruları üzerine kuantum fiziğinin diğer bilimlerle ve özellikle felsefeyle ilişkisi hakkında konuşan Atatüre de disiplinler arasındaki geçişlerin günümüzde giderek arttığını ifade etti.

"Felsefe bilimin dilidir" ifadesini kullanan Atatüre, "Eskiden 'disiplinlerarası' dediğimizde ince bir çizgiden bahsediyorduk. Artık bu çok daha akışkan olmaya başladı" diye konuştu.

Kuantum fiziğini anlamak neden bu kadar zor?

Tartışmaların bir diğer odak noktası ise başka alanlardan kişilerin ve genel olarak halkın kuantum fiziğini "karmaşık" veya "anlaşılmaz" bulabilmesinin nedeniydi.

İnsanlığın bilimi gözleme dayanarak ilerlettiğini, ışığı, gezegenleri ve yıldızları gözlemleyerek evreni anlamaya çalıştığını belirten Atatüre, "Newton fiziğinin ve hepsinin çıkış noktası da gözlemdir. Fakat orada gözlemle etkileşmemiz gerekmez. Gözlemin karşılığında bir şey vermek zorunda kalmayız. Kuantumda ise o boyutta olmanız, etkileşime girmeniz gerekir. Gözlemlediğinizde bir şeyleri değiştirmiş olursunuz. Kuantum fiziğinin çıkış noktası bu" ifadelerini kullandı.

"'Fiziksel' kavramı temas etmekten geliyor. Modern fizikte ise gözle gözlemlemek çoktan bitti" diyen fizikçi, bu durumun ve parçacık fiziğinin insan sezgilerine aykırı görünebildiğini dile getirdi.

Bilim insanlarından çok komşularımıza güveniyoruz

Panelistlerin bu bağlamda gündeme getirdiği asıl sorun ise, "kuantum" kavramının mistisizme, sahte bilime ve çeşitli bilim dışı uygulamalara alet edilmesiydi.

Atatüre bu noktada bazı bilim insanlarının bilim iletişiminde yaptığı hataların da bu sonuca sebebiyet vermiş olabileceğini söyledi. Bilim insanlarının toplumla ilişki kurarken hatalar yapabildiğini dile getiren fizikçi, şöyle devam etti:

"İnsanların bilim insanlarından çok komşularına güvendiği ortaya çıkaran araştırmalar var. Siz o komşuyla konuşmak yerine istediğiniz kadar anons edin, insanlara ulaşamıyorsunuz. 'Neden kuantum fiziğiyle ilgili bu tür inançlar var?' diye sormamız gerekiyor. Aksi biraz üstenci kalıyor.

Festival dördüncü gününe giriyor

Uluslararası Hypatia Bilim ve İletişim Festivali kapsamında gerçekleşen etkinliklerde alanında saygın akademisyenler, sanatçılar ve bilim iletişimcileri, gazeteciler, sendikacılar olmak üzere 70’e yakın konuşmacı yer alıyor.

Yurt dışından Cambridge, Oxford Üniversiteleri, CERN ile Hollanda Qutech Laboratuvarından temsilciler festivale katılım sağladı. Öte yandan Türkiye’den de İstanbul Teknik Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Koç Üniversitesi, Doğuş Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Hacettepe, Ankara Üniversitesi, Bilkent Üniversitesi, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Çukurova Üniversitesi gibi önde gelen üniversitelerinden, KESK, TTB, Eğitim-Sen, SES gibi emek mücadelesinin öncü sendikalarından, yine bilim, iletişim, kültür ve sanat alanından onlarca gençlik ve sivil toplum kuruluşundan katılım gerçekleşti.

Festival kapsamında açıklanan program, 13 ana etkinlik 30’dan fazla yetişkin atölyesi ve 15 çocuk atölyesinin yanı sıra gökyüzü gözlemleri, film gösterimleri, söyleşiler, stand-up gösterileri, yarışmalar ve kültür sanat etkinliklerinden oluşan çok zengin bir içeriğe sahip.

27 Ağustos Cuma Günü dördüncü gününe giren festivalde "dijital çağda eğitimin geleceği", "cuma sabahı gerçekleşecek Ay tutulması", "bilim ve akademi" gibi konularının işlenmesinin yanı sıra su roketi ve bilgi yarışması gibi eğlenceli etkinlikler gerçekleşecek.