KAZ DAĞLARI'NIN YAŞAYAN KOKU MİRASI HEADSPACE TEKNOLOJİSİYLE KAYIT ALTINA ALINDI

Uluslararası esans üreticisi MG International Fragrance Company, ileri koku teknolojileri alanındaki uzmanlığını doğanın yaşayan koku mirasını bilimsel yöntemlerle belgeleyen öncü bir projeyle buluşturdu. MG International Fragrance Company ana sponsorluğunda, Tıp ve Parfüm Tarihçisi Dr. Rana Babaç Çelebi’nin küratörlüğünde gerçekleştirilen Parfüm Rotaları “Terroir: İda” İnzivası kapsamında, Kaz Dağları’nın yaşayan koku mirası Türkiye’de ilk kez sahada uygulanan Headspace teknolojisiyle moleküler düzeyde kayıt altına alındı.

Mitolojide dünyanın ilk güzellik yarışmasına ev sahipliği yaptığı kabul edilen ve antik çağlardan bu yana şifa, doğa ve kültürel hafızayla özdeşleşen Kaz Dağları, üç gün boyunca parfüm sanatı, tıp tarihi ve gastronomiyi buluşturan özel bir deneyime ev sahipliği yaptı. “Sessiz lüks” ve “doğaya dönüş” yaklaşımıyla tasarlanan inziva, parfümü yalnızca estetik bir ürün olarak değil; doğa, bilim ve kültür arasında kurulan güçlü bir etkileşim alanı olarak ele aldı.

Kaz Dağları’nın Koku Hafızası Bilimle Buluştu

Program, notalar, burun ve terroir kavramlarını odağına alan özel bir karşılama yemeğiyle başladı. Bir parfüm bitkisinin veya gıdanın aromatik karakterini şekillendiren coğrafi hafızanın ele alındığı gecede, yıldızlar altında gerçekleştirilen Kaz Dağları Tütsü Degüstasyonu ile katılımcılar, kokunun antik çağlardaki ritüelistik kullanımına tanıklık etti.

İnzivanın en dikkat çekici deneyimlerinden biri, Japonların doğayla bütünleşmeyi esas alan Orman Banyosu (Shinrin-yoku) ritüeli eşliğinde gerçekleştirilen canlı Headspace uygulaması oldu. Genellikle kontrollü laboratuvar ortamında, özellikle nadir veya nesli tükenme riski taşıyan bitkilerin uçucu bileşen profillerini kayıt altına almak ve korumak amacıyla kullanılan bu ileri teknoloji, bu kez MG International Fragrance Company Naturals & Synthesis Sr. Manager’ı Aydın Alemdar rehberliğinde doğrudan Kaz Dağları’nın doğal florasında uygulandı. Uygulama kapsamında bölgede seçilen aromatik bitkiler üzerinde yerinde Headspace örneklemesi gerçekleştirilerek, bitkilerin doğal ortamlarında yaydığı uçucu bileşenler toplanmış ve bu örnekler GC-MS analizleri ile değerlendirilmek üzere kayıt altına alınmıştır. Böylece bitkilerin doğal koku profili, çevresel koşulların etkisiyle birlikte bilimsel olarak izlenebilir ve karşılaştırılabilir bir veri setine dönüştürülmüştür.

Doğal yapısı korunarak gerçekleştirilen çalışma kapsamında, ormanın, toprağın ve doğal yaşamın o ana özgü koku profili moleküler düzeyde analiz edilerek kayıt altına alındı. Bu sayede Türkiye’de ilk kez bir coğrafyaya ait yaşayan koku profili bilimsel yöntemlerle belgelenirken, doğal koku mirasının korunmasına yönelik önemli bir referans çalışma ortaya konuldu.

MG International Fragrance Company Naturals & Synthesis Sr. Manager’ı Aydın Alemdar, Headspace teknolojisinin önemine dair değerlendirmesinde şunları ifade etti:

“Headspace teknolojisi sayesinde bitkilerin doğal ortamlarında yaydığı uçucu bileşenleri, çevresel koşulların etkisiyle oluşan koku profiliyle birlikte moleküler düzeyde kayıt altına alabiliyoruz. Kaz Dağları’nda gerçekleştirdiğimiz bu çalışma, Türkiye’de sahada uygulanan öncü örneklerden biri olmasının yanı sıra, doğal koku mirasının belgelenmesi ve gelecek nesillere aktarılması açısından da önemli bir bilimsel değer sunuyor.”

İnziva kapsamında ayrıca MG International Fragrance Company’nin parfümörü Koray Sevinç liderliğinde gerçekleştirilen koku atölyesinde, bölgenin endemik bitkileri ve karakteristik notaları analiz edildi. Elde edilen bilimsel veriler ve olfaktif gözlemler, gelecekte geliştirilecek “Terroir: İda” parfümünün yaratım sürecine ilham vermek üzere kayıt altına alındı.

Koray Sevinç ise çalışmayı şu sözlerle değerlendirdi:

‘’ Kaz Dağları benim için yalnızca bir coğrafya değil; çocukluğumun kokularla yazılmış hafızası. En büyük hayalim, bu eşsiz doğayı olfaktif bir dile çevirerek yeniden yaşatabilmekti. Anılarıma eşlik eden çamların, yabani otların, toprağın ve rüzgârın taşıdığı kokuları tek tek analiz etmek, onların ruhunu bir parfümde buluşturmak tarifsiz bir deneyimdi. Bir parfümör olarak bu yolculuk, mesleki bir başarıdan çok daha fazlası; köklerime duyduğum sevginin ve hafızama duyduğum saygının bir yansımasıydı.’’