Gamze Taşdan'ın “Hoş Vakit” Sergisi 8 Mayıs - 4 Temmuz Tarihleri Arasında Bozlu Art'ta

Bozlu Art, 8 Mayıs-4 Temmuz tarihleri arasında Gamze Taşdan’ın “Hoş Vakit” başlıklı kişisel sergisine ev sahipliği yapıyor. Taşdan, Bozlu Art’ta açılan üçüncü solo sergisinde, erken Cumhuriyet döneminde modern yaşamın inşasını eğlence kültürü üzerinden ele aldığı yeni üretimlerine yer veriyor ve kadınların kamusal eğlence hayatında görünür olmalarını kendine has üslubu ile ortaya koyuyor.

Serginin başlığı olan “Hoş Vakit” keyifle geçirilen bir zamanı ya da zihinsel bir dinlenme halini ifade ediyor olsa da sadece eğlenmekten ibaret bir anı tanımlamaz. Alt metninde bir modern yaşam inşası barındırır. Genç Cumhuriyet’te eğlencenin sadece boş zaman pratiği değil yeni bir toplumsal kimliğin sahnesi olduğunu vurgular. Bu sahnenin başrol oyuncuları olan kadınlar Taşdan’ın resimlerinde odak merkezidir.

1923 ve 1950 yılları arasına tarihlenen Erken Cumhuriyet dönemi, Osmanlı’dan devralınan eğlence alışkanlıklarının hızla dönüşüp modern “Batılı” bir şehir kültürüne evirildiği çok canlı bir zaman dilimidir. Osmanlı’daki meddah, Karagöz-Hacivat, orta oyunu gibi sözlü ve doğaçlama eğlenceler yerini giderek tiyatroya, operete ve sinemaya bırakmaya başlamış, özellikle İstanbul ve Ankara bu dönüşümün sahnesi olmuştur. Bu değişim sürecinin en önemli yanı kadınların kamusal eğlence hayatına daha görünür şekilde katılmasıdır. Batı müziği ve dansların hızla popülerleşmesiyle karma eğlence ortamları yaygınlaşmıştır.

Erken Cumhuriyet’in en karakteristik eğlence mekânları dönemin gazinoları, barlar ve kulüplerdi. Yeni Maksim,  Garden Bar, Taksim Belediye Gazinosu, Kristal Gazinosu, Kulüp 12, ve Rejans İstanbul’un en popüler mekanlarıydı. Bunların yanı sıra dönemin sembolik etkinliklerinden biri de balolardı. Cumhuriyet baloları sadece eğlence amaçlı partiler değil, aynı zamanda devlet eliyle kurulan ideolojik birer vitrindi. Pera Palas Oteli, Park Otel ve Ankara Palas gibi yerler hem seçkin konaklama mekânları hem de baloların merkeziydi. Bu balolar, yeni Cumhuriyet’in vatandaşlarının nasıl yaşayacağını gösteren bir model olurken, kadınların kamusal alanda dans etmesi bile başlı başına bir devrimdi.

Sokaklar ve yarı kamusal alanlar da Erken Cumhuriyet dönemi eğlence kültürünün en canlı biçimde yaşandığı alanlardı. Büyük oteller ve gazinolar daha çok vitrinse, sokak, mesire ve ada kültürü gündelik hayatın kendisiydi. Özellikle Büyükada, Heybeliada ve Burgazada hafta sonu eğlencesinin merkezleriydi. Erken Cumhuriyet döneminde kadınlar ilk kez bu kadar yoğun biçimde kamusal eğlence hayatının parçası haline geldiler. Balolara katılmak, akşam yürüyüşlere gitmek, Lebon ya da Markiz pastanesinde oturmak kadınları “eşlik eden” olmaktan çıkarıp sosyal hayatın öznesi haline getirmişti.  Dönemin en popüler “modern” alışkanlığı olan dans kadınlar için çarpıcı dönüşümlerden birini de beraberinde getirdi. Dans daha önce de belirtildiği gibi insanlara özgürlük ve sosyal cesaret sunarken, öte yandan kadınlar için toplumsal cinsiyet bağlamında zarafet sınırlarını aşmamak ve sürekli bir denge kurmak gibi sınırlar da çiziyordu.

Erken Cumhuriyet’i doğrudan bir tarih anlatısıyla sunmak yerine dönemin atmosferini ve kolektif hissiyatını yansıtan görsel bir dil üreten Taşdan, eserlerinde belgeci bir yaklaşımı değil, hafıza ve temsil üzerine odaklanan bir bakış açısını benimsiyor. Bu bağlamda “Hoş Vakit” yalnızca bir boş zaman etkinliğini, eğlence anlarını değil; inşa edilen bir dönem kültürünü ve kadınların bu süreçte yaşadıkları ikilemleri görünür kılıyor ve içinde yaşadığımız krizlerle örülü dünyada geçmişteki keyifli zamanları hatırlatarak feminen bir direniş olasılığını gündeme getiriyor. Sergi, 4 Temmuz tarihine kadar Bozlu Art’ta izlenebilir.

Gamze Taşdan Biyografi

1986’da İstanbul’da doğan Gamze Taşdan, 2011 yılında Yıldız Teknik Üniversitesi Sanat Tasarım Fakültesi, Bileşik Sanatlar Anasanat Dalı’ndan mezun olur. Aynı yıl başladığı Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Resim Anasanat dalındaki yüksek lisans eğitimini 2015 yılında tamamlar. 2016 yılında aynı bölümde başladığı Sanatta Yeterlik Programını 2021 yılında tamamlar. Sanatçı 2014 yılında “Mesele Yok!” isimli ilk kişisel sergisini Galeri Apel’de açar. “Çık Dediler Sahneye” isimli ikinci kişisel sergisinde günümüz sahne ve eğlence anlayışının temelini oluşturan gazino kültürünü ve görsel dünyasını ele alır. Siemens Sınırlar-Yörüngeler (2012), Akbank Günümüz Sanatçıları (2013), Hollanda Concordia Museum, Avusturya ESSL Awards (2015) gibi önemli sergilere katılan sanatçının resim ve yerleştirmelerinin çıkış noktasını toplumsal cinsiyet, geleneksel ve popüler kültür ve Türk sinemasındaki kadınlık halleri oluşturmaktadır. İşlerinde zaman zaman kendi yüzünü ve bedenini de birer imge olarak kullanan sanatçı, eleştirirken sergilediği eğlenceli tavrıyla dikkati çekmektedir.

Ocak 2019’da “Tuhaf Şeyler Ormanı” başlıklı ve Aralık 2022’de “Cumhuriyet Kızları” isimli kişisel sergilerini Bozlu Art Project Mongeri Binası’nda açan Gamze Taşdan, yaşamını ve çalışmalarını İstanbul’da sürdürmektedir.