Düşbaz'dan Yeni Kitap: Çınlayanlar - Bugünün Yankıları, Yakın Geleceğin Distopyası

Yeşer Sarıyıldız’ın distopik öykülerini bir araya getirdiği Çınlayanlar, Ayrıntı Yayınları’nın Düşbaz Kitaplar markasından yayımlanan bir öykü kitabı olarak; yapay zekâ, teknoloji, gözetim, ifade özgürlüğü ve kadın deneyimi üzerinden bugünü ve yakın geleceği tartışmaya açıyor. Kitap, teknolojiyi merkezine alsa da meseleyi hiçbir zaman “makineler”e indirgemiyor; asıl soruyu insan aklı, iktidar ve niyet üzerinden kuruyor.

Çınlayanlar’da distopya, uzak ve belirsiz bir gelecek değil; içinde yaşadığımız dünyanın bugünden yükselen yankıları. Yapay zekânın toplantı odalarında karar süreçlerini devraldığı, sessizliğin yasal bir zorunluluk hâline geldiği şehirlerde; algoritmalar, kadınlar, çocuklar ve makineler iç içe geçiyor. İnsan olmanın sınırları yeniden çizilirken, bastırılan sesler bir şekilde çınlamaya devam ediyor.

2087 İklim Zirvesi’nde devreye sokulan “geçici karar sistemleri”, Sessizlik Amirleri’nin devriye gezdiği kentler, NeoGenetik Değişim Merkezleri, alternatif sanal gerçeklik evrenleri ve ADHD’li bir zihnin içinden anlatılan parçalanmış algılar… Sarıyıldız, bugünün politik, teknolojik ve toplumsal tercihlerinin yakın gelecekte alabileceği biçimleri rahatsız edici ama tanıdık bir netlikle görünür kılıyor.

Metnin Ötesinde Bir Deneyim

Çınlayanlar yalnızca okunacak bir kitap değil. Öykülerden birinde yer alan ve karakterin kendi kendine söylediği bir şarkı, bestelenerek klip hâline getirildi. Okurlar, kitap içindeki QR kod aracılığıyla bu dijital deneyime ulaşabiliyor. Bu yönüyle Çınlayanlar, edebiyatı müzik ve dijital anlatıyla buluşturan disiplinlerarası bir anlatı sunuyor.

Yazar Hakkında

1987 doğumlu Yeşer Sarıyıldız, yazı hayatına dijital mecralarda başladı. Dergicilik, köşe yazarlığı ve editörlük alanlarında üretim yaptı; 2009 yılında Türkiye’nin ilk çevrim içi kadın dergilerinden Madam Brownie’yi kurdu. Uzun yıllardır teknoloji, toplumsal cinsiyet ve ifade özgürlüğü üzerine yazan Sarıyıldız, son yıllarda yapay zekâ ve dijital sanat odaklı sergilerin küratörlüğünü üstleniyor. Teknolojiyle insan arasındaki ilişkiyi hem edebi hem sanatsal üretiminin merkezine yerleştiriyor.

“Distopyayı geleceği tahmin etmek için yazmadım. Bugün yaşadığımız ve normalleştirdiğimiz şeyleri biraz büyütüp görünür kılmak istedim. Benim için distopya, bir gelecek tasvirinden ziyade bugünün abartılmış ve netleştirilmiş hâli.”
— Yeşer Sarıyıldız