Dergiden günlüğe, günlükten nakışa: Hafızanın Defterleri Sergisi açıldı

Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı'nın yeni projesi kapsamında düzenlenen Hafızanın Defterleri sergisi, küratör Nilgün Kıvırcık ve sanatçı Damla Sandal'ın katkılarıyla 14 Ekim'de Aynalıgeçit Sergi Salonu'nda açıldı. Hay Gin dergisi ile Arşo'nun günlüklerini bir araya getiren sergi, kadınların kamusal ve kişisel kayıtlarına sanat aracılığıyla yeni bir bakış sunuyor. Sergi, 14 Kasım 2026'ya kadar ziyaret edilebilecek. 

Kadınlar yaşadıkları dönemi nasıl kayda geçirdiler? Bir derginin sayfalarıyla bir kadının günlük defterleri bugün bize neler anlatıyor? Hafızanın Defterleri sergisi, 1919–1933 yılları arasında İstanbul'da yayımlanan Hay Gin (Ermeni Kadın) dergisi ile Arşo'nun (Arşaluys Donikoğlu) günlüklerini yan yana getirerek Ermeni kadınların kendi dönemlerine bıraktıkları izlerin peşine düşüyor. 

Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı'nın CultureCIVIC AB fonu desteğiyle gerçekleştirdiği proje kapsamında hayata geçirilen serginin açılışı, 14 Ekim 2026 tarihinde saat 17.00'de Aynalıgeçit Sergi Salonu'nda gerçekleştirildi. Sergi, bir süreli yayında dile getirilen düşünceler, tartışmalar ve talepler ile gündelik yaşamın kişisel kayıtları arasında bağlantılar kuruyor. 

Hay Gin sayfalarında kadınların sesi 

Hayganuş Mark'ın öncülüğünde yayımlanan Hay Gin; kadınların eğitimi, çalışma yaşamı, toplumsal konumu ve haklarının yanı sıra Ermeni toplumunun yaşadığı değişimleri de sayfalarına taşıdı. Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı, bağışlar ve sahaflar yoluyla koleksiyonuna kazandırdığı Hay Gin dergisinin 84 özgün sayısını arşivinde korumakta ve araştırmacıların erişimine sunmaktadır.  

Sergide, bu koleksiyondan seçilen özgün sayıların yanı sıra iki ayrı arşivden sağlanan sayılardan alıntılar, dergi sayılarından alıntılar, farklı konulardaki yazılardan seçmeler ve görseller yer alıyor. 

Arşo'nun günlüklerinden nakışa 

Serginin bir diğer ayağını oluşturan Arşo'nun günlükleri, kişisel gözlemlere, gündelik yaşama ve hatırlamanın daha özel bir alanına açılıyor. Sanatçı Damla Sandal, bu defterlerden seçilen bazı sayfa ve görselleri nakışla yeniden yorumluyor. Yazılı belgelerin el emeğiyle yeniden ele alınması, günlükleri serginin görsel anlatısının da bir parçasına dönüştürüyor. 

Dergi, günlük, yazı ve sanat üretimini aynı mekânda buluşturan Hafızanın Defterleri, kadınların bıraktığı farklı kayıt biçimleri arasında yeni bağlantılar kurmayı ve bu belgeleri bugünün izleyicisiyle buluşturmayı amaçlıyor. Sergi, 14 Kasım 2026'ya kadar Aynalıgeçit Sergi Salonu'nda görülebilir. 

Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı Hakkında:  

1990 yılında İstanbul'da kurulan Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı, Türkiye'nin ilk ve tek kadın merkezli arşiv ve kütüphanesidir. Vakıf, kadınların arşiv mirasını korumayı, kadınların tarih boyunca toplumsal, siyasal ve kültürel yaşamın şekillenmesindeki rollerini görünür kılmayı ve kadın tarihi araştırmalarına kaynak sağlamayı amaçlar. Osmanlı döneminden günümüze uzanan koleksiyonlarıyla kadınların yaşamlarını, deneyimlerini, düşünsel üretimlerini ve hak mücadelelerini belgeleyen Vakıf, aynı zamanda kadın tarihi alanında araştırma ve yayın çalışmaları yürütür. Kadınların tarihsel varlığının kayıt altına alınması ve bu kayıtların gelecek kuşaklara aktarılması yoluyla tarih yazımındaki boşlukların giderilmesine katkıda bulunur. Vakıf kuruluşundan bu yana bu alanda yayınlarını, etkinlik ve projelerini sürdürmektedir.