Belirsizlik Çağında Yönetim Kurulları Yeni Bir Sınavdan Geçiyor

Dünyanın önde gelen küresel yönetim danışmanlığı şirketi Boston Consulting Group (BCG); Heidrick & Struggles ve INSEAD Corporate Governance Centre ile iş birliği yaparak, gelişmekte olan pazarlardaki yönetim kurullarının kalıcı belirsizlik çağında kurumsal yönetimi nasıl güçlendirdiğini ele alan yeni bir rapor yayımladı.

‘Governing Under High Uncertainty: Opportunities for Emerging-Market Boards’ başlıklı rapor, yönetim kurulu üyelerinin jeopolitik gerginlikler, ekonomik dalgalanmalar, teknolojik dönüşüm, iklimle bağlantılı riskler ve değişen toplumsal beklentilerin giderek artan etkileşimine nasıl yanıt verdiğini inceliyor ve tüm bu etmenlerin kurumsal yönetim uygulamalarını ve yönetim kurulunun rolünü nasıl yeniden şekillendirdiğini ortaya koyuyor.

Dünya genelinde, aralarında Türkiye’den farklı sektör ve holdinglerin yönetim kurulu üyelerinin de bulunduğu 100’ü aşkın yönetim kurulu üyesiyle yapılan toplantı ve mülakatlara dayanan rapor, belirsizliğin artık klasik risk yaklaşımlarıyla yönetilemediğini ortaya koyuyor. Bulgulara göre belirsizlik, geçici ya da öngörülebilir bir durum olmaktan çıkmış; jeopolitik gerilimler, ticaret aksaklıkları ve teknolojik dönüşüm gibi küresel gelişmelerle birlikte yerel zorlukları da ağırlaştıran kalıcı bir kurumsal yönetim sınavına dönüşmüş durumda. Araştırma, bu ortamda yönetim kurullarının rol ve sorumlulukları daha net tanımlamaya, riskleri daha yakından izlemeye ve farklı senaryolara hazırlıklı olmaya yöneldiğini; bu yapısal adımların güven ve birlikte çalışma kültürüyle desteklendiğinde belirsizliğin en yoğun olduğu dönemlerde dahi daha sağlıklı ve ileriye dönük kararlar alınabildiğini gösteriyor.

Rapor, yönetim kurullarının yalnızca şirket içi sorumluluklarla sınırlı kalmayıp, şirketlerinin ötesinde de dönüştürücü bir rol üstlenebileceğine işaret ediyor. Bulgulara göre düzenleyiciler, kamu ve sektör paydaşlarıyla yapıcı bir diyalog kuran yönetim kurulları, kurumsal yönetim standartlarının güçlenmesine katkı sağlarken kurumsal dayanıklılığı artırıyor ve paydaş güvenini pekiştiriyor. Araştırma, bu yaklaşımın kurumsal yönetimi yalnızca bir kurumsal sorumluluk olmaktan çıkararak, daha geniş ölçekte ekonomik istikrara ve dayanıklılığa katkı sağlayan bir unsur haline getirdiğini ortaya koyuyor.

BCG Kıdemli Yönetici Ortağı ve Türkiye Ofisi Yönetim Kurulu Başkanı Burak Tansan, rapora ilişkin değerlendirmesinde şöyle vurguladı:

“Kalıcı belirsizlik çağında kurumsal yönetimin etkinliği, yalnızca süreçlerden değil yönetim kurulunun kompozisyonundan ve kurul içinde nasıl bir tartışma kültürü inşa edildiğinden anlaşılıyor. Çeşitlilik ve bağımsızlık sayesinde zayıf sinyalleri daha erken yakalayan; farklı bakış açılarını bir araya getiren ve yapıcı sorgulamanın teşvik edildiği kurullar, belirsizlik ortamında daha hızlı ortak akıl üretebiliyor. Bu yaklaşım, uzun vadeli değer yaratımını ve kurumsal dayanıklılığı birlikte güçlendiriyor.”

Heidrick & Struggles Şikago ofisi ortağı ve CEO & Yönetim Kurulları Çalışma Grubu küresel üyesi Jeremy Hanson ise raporun bulgularını şöyle değerlendirdi:

“Yönetim kurulları bugün, belirsizliğin artık istisna değil, tanımlayıcı bir koşul olduğu bir ortamda faaliyet gösteriyor. Bu araştırma, disiplin, öngörü ve yapıcı sorgulamayı bir araya getiren kurumsal yönetim anlayışının giderek artan
önemini ortaya koyuyor. Yapıcı tartışma ve karar alma alanları yaratmak hiç bu kadar kritik olmamıştı. Yönetim kurulları ve şirketler, kesişen sınırlar ve farklı bakış açıları arasındaki etkileşimden değer üretmeyi öğreniyor. Bu yeni gerçeklikte, özellikle gelişmekte olan pazarlardaki yönetim kurulları için karmaşıklık karşısında soğukkanlı, uyumlu ve ileriye dönük kalabilme yetkinliği, uzun vadeli dayanıklılığın ve değerin temel kaynaklarından biri haline gelecek.”

INSEAD Corporate Governance Centre akademik direktörü ve öğretim üyesi Prof. Annet Aris ise şunları ekledi:

“Yüksek belirsizlik ortamında kurumsal yönetim, yönetim kurullarının reaktif gözetimin ötesine geçerek daha derin öğrenme, diyalog ve etkileşime yönelmesini gerektiriyor. Kararları amaç ve değerler etrafında şekillendirirken farklı bakış açılarına açık olmak, öngörülemez ortamlarda başarılı olmak için gerekli dayanıklılığı inşa etmeyi mümkün kılıyor.”

Rapor, yönetim kurullarının yüksek belirsizlik ortamına hazırlık düzeylerini değerlendirmelerine yardımcı olmak üzere pratik bir çerçeve sunuyor. Bu çerçeve kurumsal yönetimi üç boyutta ele alıyor: yapı ve süreçlere ilişkin yapısal unsurlar, güven ve davranışlara dayalı insan odaklı unsurlar ve şirketin ötesinde ekosistem sorumluluğu. Bu üç alan birlikte ele alınarak, giderek daha karmaşık ve belirsiz hale gelen dünyada daha etkili bir kurumsal yönetim için yol haritası sunuyor.